Nieletni – definicja
Nieletni to osoba, która zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2022r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich w postępowaniu w sprawach o demoralizacje ukończyła 10 lat i nie jest pełnoletnia, w postępowaniach w sprawach o czyny karalne, dopuściła się takiego czynu po ukończeniu 13 lat, ale przed ukończeniem 17 lat. W praktyce osoby nieletnie zwykle nie ponoszą odpowiedzialności na podstawie kodeksu karnego, z wyjątkiem czynów, które zostały określone w art. 10 § 2 K.k.
Jak ustawodawca definiuje demoralizację? Prawnik Koszalin.
Zgodnie z ustawą demoralizacją jest dopuszczenie się czynu zabronionego, naruszanie zasad współżycia społecznego, uchylanie się od obowiązku szkolnego lub
obowiązku nauki, używanie alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych, ich prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, zwanych dalej „substancją psychoaktywną”, uprawianie nierządu,
Jakie środki sąd rodzinny może zastosować wobec nieletniego?
W przypadku stwierdzenia demoralizacji sąd rodzinny może zastosować wobec nieletniego różne środki wychowawcze. Należą do nich:
1) upomnienie;
2) zobowiązanie do określonego postępowania, a zwłaszcza do naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części,
do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, do wykonania prac społecznych, do przeproszenia pokrzywdzonego, do
podjęcia nauki lub pracy, do uczestniczenia w odpowiednich zajęciach o charakterze wychowawczym, terapeutycznym, w szczególności terapii uzależnień, psychoterapii, psychoedukacji, lub szkoleniowym, do powstrzymania się od
przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, do powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub do zaniechania używania substancji psychoaktywnej;
3) nadzór odpowiedzialny rodziców albo opiekuna nieletniego;
4) nadzór organizacji społecznej, w tym organizacji pozarządowej, której celem statutowym jest praca z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, zapobieganie demoralizacji nieletnich lub pomoc w readaptacji społecznej nieletnich, pracodawcy albo osoby godnej zaufania udzielających poręczenia za nieletniego;
5) nadzór kuratora sądowego;
6) skierowanie do ośrodka kuratorskiego, a także do organizacji społecznej, w tym organizacji pozarządowej, lub instytucji zajmujących się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, po uprzednim porozumieniu się z tą organizacją lub instytucją;
7) zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju;
8) przepadek przedmiotów pochodzących z czynu zabronionego, przepadek przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia czynu zabronionego, przepadek równowartości przedmiotów pochodzących z czynu zabronionego lub przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia czynu zabronionego, przepadek przedmiotów, których wytwarzanie, posiadanie, obrót, przesyłanie, przenoszenie, przewóz lub przechowywanie jest zabronione, przepadek przedsiębiorstwa albo jego równowartości, przepadek korzyści majątkowej albo jej równowartości
lub przepadek przedmiotów czynów zabronionych;
9) umieszczenie w rodzinie zastępczej zawodowej specjalistycznej, która ukończyła szkolenie przygotowujące do sprawowania opieki nad nieletnim, zwanej dalej „rodziną zastępczą zawodową”;
10) umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym;
11) umieszczenie w okręgowym ośrodku wychowawczym.
Jak wynika z art. 7 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, katalog środków wychowawczych jest bardzo szeroki. Sąd rodzinny może poprzestać na upomnieniu, ale może też zastosować środki znacznie dalej idące, takie jak zobowiązanie nieletniego do określonego postępowania, nadzór rodziców, nadzór kuratora, skierowanie do ośrodka kuratorskiego, a nawet umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym czy okręgowym ośrodku wychowawczym.
Oznacza to, że postępowanie wobec nieletniego nie powinno być bagatelizowane. Od sposobu przedstawienia sprawy, okoliczności zdarzenia, postawy dziecka, sytuacji rodzinnej oraz zgromadzonych dowodów może zależeć, czy sąd zastosuje łagodny środek wychowawczy, czy też środek znacznie bardziej dolegliwy.
Dlatego w tego typu sprawach warto rozważyć skorzystanie z pomocy prawnika, który pomoże odpowiednio przygotować stanowisko, przedstawić okoliczności łagodzące i zadbać o to, aby zastosowany środek był adekwatny do sytuacji, a nie nadmiernie surowy.
Środek w postaci zobowiązania rodziców – Prawnik Koszalin
Oprócz środków stosowanych wobec samego nieletniego, sąd rodzinny może również nałożyć określone obowiązki na jego rodziców albo opiekunów.
1. Sąd rodzinny może:
1) zobowiązać rodziców albo opiekuna nieletniego do poprawy warunków wychowawczych, bytowych lub zdrowotnych nieletniego, a także do ścisłej współpracy ze szkołą, do której nieletni uczęszcza, z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, w tym w razie potrzeby wykonania odpowiedniej diagnozy nieletniego, oraz z podmiotem wykonującym działalność leczniczą;
2)zobowiązać rodziców albo opiekuna nieletniego do współpracy z młodzieżowym ośrodkiem socjoterapii w zakresie realizacji obowiązku nauki przez nieletniego, jego socjoterapii i pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
3)zobowiązać rodziców albo opiekuna nieletniego do naprawienia w całości albo w części szkody wyrządzonej przez nieletniego lub do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
2. Zobowiązując rodziców albo opiekuna nieletniego do naprawienia szkody lub do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, sąd określa sposób i termin wykonania tych zobowiązań.
3. Sąd rodzinny może określić sposób kontrolowania wykonywania środka, o którym mowa w ust. 1.
4. Zobowiązując kuratora sądowego do kontrolowania wykonywania środka, o którym mowa w ust. 1, sąd rodzinny określa częstotliwość składania informacji z wykonywania tego środka.
Warto przy tym pamiętać, że postępowanie przed sądem rodzinnym może dotyczyć nie tylko samego nieletniego, ale również jego rodziców albo opiekunów. Sąd rodzinny może zobowiązać rodziców m.in. do poprawy warunków wychowawczych, bytowych lub zdrowotnych dziecka, do współpracy ze szkołą, poradnią psychologiczno-pedagogiczną, podmiotem leczniczym, a także — co szczególnie istotne — do naprawienia szkody wyrządzonej przez nieletniego albo do zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Takie zobowiązanie może wiązać się z konkretnymi obowiązkami finansowymi, terminami ich wykonania oraz kontrolą ze strony sądu lub kuratora. Dlatego sprawy nieletnich wymagają ostrożnego i przemyślanego działania już od samego początku postępowania.
Pomoc prawnika może być istotna zarówno dla rodziców nieletniego, jak i dla pokrzywdzonego. Prawnik pomoże ocenić ryzyko zastosowania określonych środków, przygotować odpowiednie stanowisko, zgłosić dowody, przedstawić sytuację rodzinną i wychowawczą dziecka, a także zadbać o to, aby ewentualne obowiązki nałożone przez sąd były adekwatne do okoliczności sprawy.
Jeżeli sprawa dotycząca nieletniego toczy się w Koszalinie lub okolicach, warto skorzystać z pomocy prawnika mającego doświadczenie w postępowaniach rodzinnych i nieletnich. Profesjonalne wsparcie może pomóc uniknąć nadmiernie surowych środków wychowawczych, niekorzystnych rozstrzygnięć finansowych oraz błędów procesowych, które później trudno będzie odwrócić.